Charakter postępowana przed Sądem Najwyższym

W dniu 5.06.2008 roku, Sąd Najwyższy podjął uchwałę (III CZP 142/07), w której stwierdza, że zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie, przyznane w postępowaniu przed sądem powszechnym, nie obejmuje postępowania kasacyjnego, a pełnomocnictwo procesowe do występowania przed sądem powszechnym nie obejmuje umocowania do wniesienia skargi kasacyjnej i udziału w postępowaniu kasacyjnym.    

 

Rozstrzygnięcie to jest o tyle istotne, ponieważ w dotychczasowej praktyce sądów występowały poważne rozbieżności w tym zakresie.

Źródłem problemu jest charakter Sądu Najwyższego, który jest „sądem prawa”, a nie „sądem faktów”.  Jego uprawnienia w zakresie sprawowania wymiaru sprawiedliwości obejmują:

 

• zapewnienie w ramach nadzoru zgodności z prawem oraz jednolitości orzecznictwa sądów powszechnych i wojskowych przez rozpoznawanie kasacji oraz innych środków odwoławczych,
• podejmowanie uchwał rozstrzygających zagadnienia prawne.

 

Oznacza to, że zadaniem Sądu Najwyższego jest sprawowanie nadzoru nad działalnością Sądów powszechnych i wojskowych, a nie rozpatrywanie konkretnych spraw.

 

Wyżej wymieniona uchwała Sądu Najwyższego znajduje uzasadnienie w tym, że SN może jedynie uchylić zaskarżone orzeczenie, nie może jednak go zmieniać, w przeciwieństwie do Sądów powszechnych. Dlatego tez, takie postępowanie traktowane jest jako odrębne, prowadzone już po uzyskaniu prawomocnego wyroku w sprawie.

 

W związku z powyższym, aby sąd zwolnił z opłaty sądowej od skargi kasacyjnej, należy złożyć osobny wniosek do sądu, który zajmował się sprawą w II instancji. Innymi słowy, w celu złożenia skargi kasacyjnej bez ponoszenia opłat, nie jest wystarczające zwolnienie od kosztów postępowania uzyskane na etapie postępowania przed sądem I lub II instancji.

 

Także pełnomocnictwo, które stanowi umocowanie do występowania w sprawie, winno wykazywać uprawnienia pełnomocnika do działań przed Sądem Najwyższym. Jeżeli pierwotnie złożone w sądzie pełnomocnictwo nie określało umocowania do występowania przed „sądem praw”, konieczne jest ustanowienie odrębnego pełnomocnictwa w tym zakresie.
Inna sprawa, że o to akurat powinien zadbać wyznaczony przez państwa fachowy pełnomocnik, którego udział w postępowaniu przed Sądem Najwyższym jest przecież obligatoryjny.

 

opracował: Jacek Sawiński