Rozporządzenie REACH - podstawowe informacje

REACH jest to skrót od nazwy Regulation for Registration, Evaluation, Authorisation and Restriction of Chemicals, czyli rozporządzenia w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów. Przepisy rozporządzenia obowiązują od 1 czerwca 2007 roku i mają na celu usprawnienie i polepszenie wcześniejszego prawodawstwa dotyczącego substancji chemicznych w Unii Europejskiej (UE). Co do zasady system REACH dotyczy wszystkich substancji chemicznych: nie tylko substancji chemicznych używanych w procesach przemysłowych, ale również w życiu codziennym, na przykład w produktach do czyszczenia, farbach oraz w takich przedmiotach jak ubrania, meble czy urządzenia elektryczne.

 

Kto podlega obowiązkom rejestracji wynikającym z rozporządzenia REACH ?
Rozporządzenie REACH dotyczy każdy przedsiębiorca spełniającego jeden z poniższych warunków:

• wytwarza w UE substancje w ilości co najmniej 1 tony rocznie,
• importuje substancje w ich postaci własnej lub w preparatach (np. powłoki, smary) w ilości co najmniej 1 tony rocznie z krajów spoza UE,
• importuje wyroby zawierające substancje, które uwalniają się w sposób zamierzony i które występują w tych wyrobach w ilości co najmniej 1 tony rocznie.

 

Dla identyfikacji obowiązków przedsiębiorcy niezbędne jest wyjaśnienie podstawowych pojęć występujących w rozporządzeniu:

1. substancja to pierwiastek chemiczny lub jego związki w stanie, w jakim występują w przyrodzie lub zostają uzyskane za pomocą procesu produkcyjnego, z wszelkimi dodatkami wymaganymi do zachowania ich trwałości oraz wszelkimi zanieczyszczeniami powstałymi w wyniku zastosowanego procesu, wyłączając rozpuszczalniki, które można oddzielić bez wpływu na stabilność i skład substancji,
2. preparat to mieszanina lub roztwór składający się z dwóch lub większej liczby substancji,
3. wyrób to przedmiot, który podczas produkcji otrzymuje określony kształt, powierzchnię, konstrukcję lub wygląd zewnętrzny, co decyduje o jego funkcji w stopniu większym niż jego skład chemiczny.

 

Podstawowe zwolnienia
Przepisom rozporządzenia REACH podlegają w zasadzie wszystkie chemikalia, jednakże szereg chemikaliów, takich jak np. środki ochrony roślin, produkty biobójcze, produkty lecznicze, kosmetyki czy dodatki do żywności lub pasz, regulowane innymi przepisami wspólnotowymi, są wyłączone spod działania niektórych lub prawie wszystkich przepisów rozporządzenia. Rejestracji nie podlegają także substancje pozyskiwane z przyrody, o ile nie są niebezpieczne i nie zostały zmodyfikowane chemicznie.

 

Rejestracja w uproszczeniu

 W celu skorzystania z przepisów przejściowych co do terminów rejestracji, rejestrujący musi przedłożyć m.in. nastepujące informacje:

• nazwę substancji w tym EINECSCAS,
•  imię i nazwisko lub nazwę oraz dane osoby kontaktowej,
• przewidywany  termin rejestracji (w zależności od wielkości obrotu),
• inne dane (zależność struktura – aktywność (Q) SAR, grupowanie podobnych substancji).

 

Informacje dla celów rejestracji należy przesłać do Europejskiej Agencji Chemikaliów w Helsinkach. Przewidziane są dwa sposoby rejestracji wstępnej: bezpośrednio za pomocą strony internetowej Europejskiej Agencji Chemikaliów (REACH-IT) oraz za pomocą programu IUCLID 5 lub innego programu, przy wykorzystaniu formatu pliku udostępnionego bezpłatnie przez Agencję.

SIEF
Przed podjęciem decyzji o rejestracji wstępnej należy pamiętać, iż w odniesieniu do każdej zarejestrowanej wstępnie substancji automatycznie tworzone będą fora SIEF (PRE-SIEF). Zarejestrowanie wstępne substancji oznaczać będzie tym samym uczestnictwo w forum (PRE-SIEF) dotyczącym tej substancji. Wszyscy bowiem, którzy przedłożyli informacje Agencji dla tej samej substancji wprowadzonej są uczestnikami forum wymiany informacji. Uczestnicy forum udostępniają innym uczestnikom istniejące wyniki badań, wspólnie określają zapotrzebowania na dalsze badania dla celów rejestracji i organizują przeprowadzenie takich badań. Należy również podkreślić, iż każdy uczestnik forum będzie partycypował w kosztach badań.

 

Wnioski
Wszyscy przedsiębiorcy, którzy produkują lub importują substancje chemiczne, zarówno w postaci własnej jak i substancje zawarte w preparatach oraz wyrobach powinni jak najszybciej dokonać ich identyfikacji w celu sprawdzenia czy podlegają obowiązkom wynikającym z rozporządzenia. Identyfikacja nie jest jednak prostym zadaniem, albowiem producenci spoza UE bardzo często nie stosują poprawnych nazw chemicznych substancji czy też w ogóle nie udostępniają tych danych powołując się np. na tajemnicę przedsiębiorstwa. Należy również pamiętać, iż w procesie rejestracji niezbędne jest posługiwanie się numerami CAS, EINECS czy ELINCS.
Konsekwencje związane z zaniechaniem czynności identyfikacyjnych mogą być bardzo poważne. Jak wspomniano wcześniej brak rejestracji wstępnej może prowadzić do konieczności poniesienia znacznych kosztów związanych z uiszczeniem opłat i przeprowadzeniem badań niezbędnych do dokonania rejestracji właściwej. W przypadku nie dopełnienia tych obowiązków przedsiębiorca nie będzie mógł dalej prowadzić działalności gospodarczej w zakresie dotyczącym produkcji czy też importu substancji chemicznych (nie tylko w postaci własnej ale jako składnik preparatów czy wyrobów).

 

 

 

opracował: Karol Knioła